ATMA AŞİRETİ

Atma Aşireti ile ilgili elimizde yazılı kaynaklar bulunmamaktadır. Ancak Doğu Anadolu Bölgesindeki aşiretlerle ilgili olarak yazılan kitaplardan ATMA AŞİRETİ ile ilgili yazılan yazılardan yararlanabilmekteyiz. Bir de köyümüz ile komşu köylerin yaşlılarından ve nesilden nesile anlatılanlardan dinlediklerimizden yararlandık. Bu kaynaklara göre ATMA AŞİRETİ (Rumi 1050) 1634 yıllarında bilmediğimiz bir nedenle IRAK'ın GÜLHUR boyundan ayrılarak Anadolu'ya gelmiştir. Mehmet Emin Zeki adlı yazara göre de (Kürdistan Adlı Eserinde) Irak'tan ayrılan 500 çadırlık bu topluluk ATMANİKAN ismi ile anılmakta imiş. Bu kanala göre ATMANİKAN AŞİRETİ hayvancılıkla uğraşmakta olup, hayvanlarına daha iyi otlak yerleri bulmak için ANADOLUYA gelmişler. Hayvancılıkla uğraşan göçebelerin yaşam tarzları hepimizce bilinmektedir. Onlar çadırlarda hayvanlarının en iyi otlatılacakları yerlerde yaşamaktan mutluluk duyarlar. MEHMET NURİ DERSİMLİ'ye göre de ATMA AŞİRETİNİN tamamı DERSİMDEN gelmedir. Dersimden Malatya'ya göç etmiş ve buraya yerleşmişlerdir. Bu tezin yazarı tezini ispatlayacak bir kaynak gösterememiştir. Sadece kendi fikri olarak ileri sürmüştür. Bu tez bizce gerçekleri yansıtmamaktadır. Zira ATMA AŞİRETİ MENSUPLARININ MARAŞ, ANTEP YÖRELERİNDE yaşadıklarına dair nesilden nesile gelen bilgiler bulunmaktadır. Atma aşiretinin dili KURMANCI iken Dersimlilerin dili ZAZACA dır. Bu da ileri sürülen tezin gerçekçi olmadığının bir belirtisidir. Gaziantep yöresinde yaşayan ATMALILAR'A göre ise bu aşiret Irak'tan gelmedir. Hatta Gaziantep Atmalıları arasında yaygın bulunan rivayete göre Atmalılar Irak'tan gelirken Fırat suyunu geçişlerinde aşiretin ileri gelen iki kardeşten biri soyunup öyle suyu geçelim derken, küçük kardeşi atlarımız bu suları geçer sürüp gidelim der ve atılı Fırat sularına sürer arkadan aşiretin diğer kısımları da atlarını sürerler ve 'veyy çi horta' derler. Atları ile Fırat suyunu geçenlere HORTOĞULLARI, soyunarak Fırat suyunu geçenlere de ÇIPLAKOĞULLARI denildiği söylenir. Malatya Balyan Aşireti'nin tarihi gelişimini yazan HASAN NEDİM ŞAHHÜSEYİNOĞLU'nun hazırladığı 1991 basım tarihli eserine göre de ATMA AŞİRETİ (sayfa.8) konar göçer aşiretlerin en büyüğü olan RİŞVAN AŞİRETİ'ne bağlı olduğunu ifade etmektedir. Bu tez de yaşlılardan rivayet yoluyla gelen bilgilerle bağdaşmadığı için gerçekçi görülmemektedir. Gerek eldeki kaynaklar ve gerekse yaşlılardan nesilden nesile gelen rivayetlere göre ATMA AŞİRETİ'nin IRAK'tan geldiği gerçeği ortaya çıkmaktadır. Iraktan gelen ve göçebe hayatı yaşayan, hayvancilıkla geçimlerini sağlayan ATMA AŞİRETİ önce ANTEP, MARAŞ yöresine yerleşmiş, sonra bunların bir kolu MALATYA yöresine göç etmiştir. Halen Antep ve Maraş illerinde ATMA AŞİRETİ'nin kolları yaşamlarını sürdürmekteler.

Malatya'ya gelen Atma Aşiretliler Malatya-Arapgir yolu üzerinde şimdi AŞAĞI ATMA adını taşıyan bölgeye yerleşmişler, burada dönemin Devlet Yönetimi ile araları açıldığından yaşlılar, hastalar ve onların yakınları dışında kalanlar göç ederek bugün Arguvan İlçesi Kızık ve Kadabela(Güngören) köyleri arasında bulunan bölgeye taşınmışlardır. Buraya halen ŞOTİK HARABELERİ denilmektedir. Burada da vurguncu olan RAŞİ AŞİRETİ Tarafından talan edildiklerinden daha yukarıya dağların arasına göç ederek bugünkü ŞOTİK KÖYÜ'ne gelip buraya yerleşmişlerdir. Malatya-Arapkir yolu üzerindeki yerleşim yerinden göç ederken orada kalanlar bugünkü AŞAĞI ATMA köylerini oluşturmuşlardır. Bunlar çevrenin etkisiyle asimile olarak SÜNNİ mezhebini kabul etmek zorunda kalmışlardır. Göç edip bugünkü YUKARI ATMA köylerini meydana getirenler ise ALEVİ inanışını sürdürmektedirler. ŞOTİK KÖYÜ'nü kuran ATMA AŞİRETİ'nin kolu YUKARI ATMA adını almıştır. ŞOTİK KÖYÜ YUKARI ATMA AŞİRETİ'NİN MERKEZİ olmuştur. Aşireti yönetenler hep ŞOTİK Köyünden çıkmıştır. Şotik Köyü'nün kuruluşundan sonra komşu aşiret olan DIREJAN AŞİRETİ ile yıllarca mezhep kavgaları sürmüştür. Zira Dırejan Aşireti SÜNNİ, YUKARI ATMA Aşireti ALEVİ inanışını kabul etmiştir. Bu iki aşiret arasında yıllarca süren düşmanlık araya giren komşu köylerin çabaları sonucu barışla noktalanmıştır. Şimdi ise zaten böyle bir sorun yoktur. Yukarı Atma Aşiretini meydana getiren köyler şunlardır: Şotik (Çobandere), Bırik (Yoncalı), Sığırcıuşağı, Göçeruşağı, Alhasuşağı, Gökağaç, Kömürlük, Kadabela (Güngören) ve Kuruttaş köyleri.

BATTAL BAKİ ÇIPLAK (EREK)
EMEKLİ ÖĞRETMEN
KAYNAKLAR:
1-Fehmi Çıplak'ın araştırmaları.
2-Av. Battal Gazi Çıplak'ın araştırmaları.